W 1945 r. zakończyła się II wojna światowa – najbardziej krwawy konflikt w dziejach ludzkości. Po prawie sześciu latach Polska została uwolniona od niemieckiej okupacji. Mimo to obywatele Rzeczypospolitej tak ciężko doświadczani przez brunatnych i czerwonych zbrodniarzy nie mogli czuć się ludźmi wolnymi. Nadchodzący ze wschodu Sowieci ustanowili bowiem w Polsce kolejną okupację…

O tym jak faktycznie wyglądał rok 1945 na polskich ziemiach, opowiada najnowszy cykl etiud filmowych, przygotowanych przez Biuro Badań Historycznych IPN. W tych krótkich filmach naukowcy z Instytutu Pamięci Narodowej opowiedzą, w jaki sposób Sowieci zachowywali się wobec polskiego społeczeństwa, a także jak polski naród zareagował na aktywność czerwonych okupantów.

Po zajęciu większości obszaru Polski przez oddziały Armii Czerwonej, a także w związku sytuacją międzynarodową, jaka wytworzyła się przede wszystkim w trakcie obrad konferencji jałtańskiej, która miała miejsce lutym 1945 r., kierownictwo Polskiego Państwa Podziemnego zastanawiało się nad dalszymi posunięciami.

W marcu 1945 r. szesnastu najważniejszych przedstawicieli polskiej konspiracji z wicepremierem rządu RP Janem Stanisław Jankowskim oraz dowódcą Armii Krajowej gen. Leopoldem Okulickim zostało zaproszonych na rozmowy z niejakim gen. Iwanowem, aby omówić sytuację na tyłach wojsk sowieckich. Pod tym nazwiskiem ukrywał się osławiony funkcjonariusz NKWD gen. Iwan Sierow. Polscy politycy, zwabieni podstępnie do Pruszkowa zostali przez Sowietów zatrzymani i wywiezieni do ZSRS, gdzie ich bezprawnie osądzono, skazując na kary więzienia. Kilku z nich nigdy do Polski nie wróciło.

Materiał dostępny na kanale IPNtv.