12 marca 2026 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego odbyła się Debata Kresowa, poświęcona refleksji nad historią oraz znaczeniem ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej w polskiej pamięci historycznej i kulturze. W spotkaniu wziął udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.

Podczas spotkania poruszane były m.in. kwestie nazewnictwa ziem wywalczonych przez Polskę w latach 1919–1921 – czy właściwe jest określenie „Kresy”, „ziemie wschodnie”, czy może „pogranicze”, zwłaszcza w odniesieniu do tak różnych ośrodków jak Wilno, Lwów, Stanisławów, Pińsk czy Truskawiec. Dyskusja dotyczyła również tego, jakie czynniki decydują o postrzeganiu danego miejsca jako „kresowego” – czy jest to przede wszystkim położenie geograficzne, czy raczej kultura – rozumiana jako tradycja, obyczaj, religia, język lub sztuka?

Spotkanie otworzył zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma.

– Instytut Pamięci Narodowej, co całkowicie zrozumiałe, patrząc na historię Polski, historię naszego narodu, zajmuje się również Kresami. Te wszystkie miejsca, osoby, te wydarzenia, są nieodwracalnie związane z historią naszego kraju, z dziejami naszego narodu. Mając świadomość, jak ważne to zagadnienie, nie zaniedbujemy go. Wydajemy na ten temat mnóstwo publikacji, a dorobek Instytutu w tym zakresie jest naprawdę olbrzymi.

– podkreślił.

W dyskusji wzięli udział prof. Piotr Niwiński oraz dr hab. Tomasz Panfil.

Debata została zorganizowana przez Biuro Edukacji Narodowej IPN. 

Zdjęcia: Sławek Kasper (IPN).