Odcinek 1: „Więzienie na Zamku Lubelskim”
Zamek w Lublinie w latach 1944–1954 był najcięższym i największym komunistycznym więzieniem w woj. lubelskim. Przez jego mury we wspomnianym okresie przeszło ponad trzydzieści tysięcy ludzi. Wśród przetrzymywanych dominowali więźniowie polityczni, przetrzymywano tam również niemieckich zbrodniarzy, a także kryminalistów. Słowem więziono w nim ludzi z różnych warstw społecznych, zawodów, zarówno młodych jak i starych, mężczyzn i kobiety.
Na Zamku panowały bardzo ciężkie warunki – więźniowie przetrzymywani byli w fatalnych warunkach sanitarnych, otrzymywali głodowe racje żywnościowe, pozbawieni byli właściwej opieki medycznej. Więzienie było również przeludnione. Warto pamiętać, że w okresie przedwojennym pojemność Zamku obliczono na 450 osób, w czasie okupacji niemieckiej na 706 osób, a po wojnie na 1100. Ten ostatni stan i tak ten przekraczano. W celach przeznaczonych dla kilkunastu osób przetrzymywano kilkadziesiąt.
Resort Bezpieczeństwa Publicznego przejął więzienie do swojej dyspozycji w końcu września 1944 r. 15 listopada 1944 r. na jego dziedzińcu stracono pierwszych więźniów politycznych – żołnierzy Armii Krajowej. Ostatnia egzekucja miała miejsce 12 stycznia 1954 r.
Jako więzienie Zamek Lubelski przestał funkcjonować w lutym 1954 r. Na decyzję o jego likwidacji złożyły się planowane w 1954 r. w Lublinie obchody 10 – rocznicy rządów komunistów w Polsce. Budynek zamku przeznaczono na Wojewódzki Dom Kultury, a także siedzibę Muzeum Lubelskiego.
Odcinek 2: „Organizacja Niepodległość krypt. »Nie«”
W styczniu 1944 r. Armia Czerwona przekroczyła granicę II Rzeczypospolitej. Polskie władze, zarówno te przebywające w Londynie, jak i te, które działały na terenie okupowanego kraju nie wiedziały jak się wobec Sowietów zachować. Z jednej strony Armia Czerwona była sojusznikiem koalicji antyhitlerowskiej. Z drugiej Sowieci, wraz z Niemcami rozpoczęli II wojnę światową, napadając na Polskę we wrześniu 1939 r. Ponadto stosunki dyplomatyczne pomiędzy polskim rządem na uchodźstwie a przedstawicielami ZSRS praktycznie nie istniały od 1943 r. po odkryciu Zbrodni Katyńskiej.
Wobec powyższych wojskowe władze w kraju postanowiły działać dwojako. Po pierwsze podjęły decyzję o operacji „Burza”, której celem było odbicie z niemieckich rąk poszczególnych obszarów RP i wystąpieniu na nich w roli gospodarza, przed zbliżającymi się czerwonoarmistami. Ponadto zdecydowały się na utworzenie elitarnej i głęboko zakonspirowanej organizacji „Niepodległość” krypt. „Nie”, która miała zastąpić Armię Krajową…
Odcinek 3: „Zbrodnie Armii Czerwonej na Pomorzu”
W okresie II wojny światowej Pomorze Gdańskie, podobnie jak cały obszar II Rzeczypospolitej doświadczyło bardzo brutalnej, wręcz bestialskiej okupacji niemieckiej. Jednym z symboli tamtego okresu jest tzw. Zbrodnia Pomorska 1939 r. Była to masowa akcja eksterminacyjna, przeprowadzona przez różne niemieckie organizacje w ponad 400 polskich miejscowościach, położonych w przedwojennym województwie pomorskim. Ofiarami hitlerowskich zbrodniarzy padły wówczas dziesiątki tysięcy Polaków i Żydów.
Wobec powyższych nadejście Armii Czerwonej w 1945 r. mogło jawić się mieszkańcom Pomorza jako autentyczne „wyzwolenie”. Szybko okazało się jednak, że ci, którzy mieli przynieść wolność kontynuowali okrutną politykę poprzedników wobec ludności cywilnej. W okresie przebywania na tym fragmencie Polski czerwonoarmiści dopuścili się bardzo wielu gwałtów, pobić, rabunków oraz zabójstw…
Premiera na kanale IPNtv 9 kwietnia 2025 r. o godz. 15.00.