Centralny Przystanek Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego zaprasza do uczestnictwa w debacie eksperckiej 26 listopada 2025 r. o godzinie 17.30 przy ul Marszałkowskiej 107 w Warszawie.
Podczas spotkania, które poprowadzi red. Krzysztof Świątek, omówione zostaną kluczowe napięcia i podziały w obrębie NSZZ „Solidarność” od momentu jej powstania aż do początku lat 90. Spotkanie rozpocznie się od pytania, na ile „Solidarność” była ruchem jedności, a na ile zbiorem różnorodnych środowisk o często sprzecznych interesach.
Gośćmi spotkania będą specjaliści i eksperci w dziedzinie:
- dr Grzegorz Majchrzak – Biuro Badań Historycznych (Wydział Historii Polski w latach 45-90)
- dr Sebastian Pilarski – dyrektor Biura Badań Historycznych IPN
- Piotr Semka – dziennikarz i historyk
Podczas debaty przedstawione zostaną przykłady konfliktów z okresu legalnej działalności Związku w latach 1980–1981, w tym spór wokół tzw. „ugody warszawskiej” oraz dyskusje dotyczące podziękowań dla opozycyjnych inicjatyw podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów. W dalszej części poruszona zostanie problematyka sporów personalnych zarówno w Gdańsku, jak i w Warszawie, a także – w formie uzupełnienia – w innych regionach kraju przed 13 grudnia 1981 r.
Szeroko omówiona będzie taktyka obrana w okresie stanu wojennego, w tym przyczyny niepowodzenia Ogólnopolskiego Komitetu Oporu oraz okoliczności powstania nowych struktur opozycyjnych. Eksperci przedstawią koncepcje funkcjonowania Związku po zawieszeniu stanu wojennego – od wizji klasycznego związku zawodowego po model ruchu politycznego – oraz możliwości zorganizowania podziemnego zjazdu.
W kolejnych wystąpieniach poruszona zostanie kwestia podziałów w Gdańsku w 1988 r., geneza oraz kierunki działania Grupy Roboczej Komisji Krajowej, a także rola rozmów „okrągłego stołu” i wyborów czerwcowych w dalszym kształtowaniu obozu solidarnościowego.
Zamykającym wątkiem będzie analiza wpływu służb specjalnych na pogłębianie wewnętrznych sporów w środowisku opozycyjnym oraz omówienie wydarzeń przełomu 1989/1990 r. – powołania rządu po wyborach czerwcowych, sporów towarzyszących wyborom prezydenckim oraz narastających podziałów określanych mianem „wojny na górze”.
Zapraszamy na spotkanie oraz do śledzenia debaty transmitowanej na naszym kanale IPNtv: https://youtube.com/live/aU4Sezc6V1E